Dziecko w sądzie, czyli czym jest „wysłuchanie małoletniego”?

W sprawach o rozwód, władzę rodzicielską czy kontakty, głos dziecka jest dla sądu niezwykle ważny. Sędzia nie „przesłuchuje” jednak dziecka na sali rozpraw w obecności rodziców i adwokatów. Zamiast tego przeprowadza się tzw. wysłuchanie małoletniego. Oto przewodnik po tym, jak wygląda ten proces i jak przygotować na niego dziecko.

1. Czy każde dziecko musi iść do sądu?

Nie. Sąd decyduje się na wysłuchanie tylko wtedy, gdy:

• Rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości dziecka na to pozwalają.

• Jest to niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy (np. gdy rodzice przedstawiają skrajnie sprzeczne wersje tego, z kim dziecko chce mieszkać).

Zazwyczaj wysłuchuje się dzieci powyżej 7.–10. roku życia, choć nie jest to sztywna granica. Sędzia zawsze bada, czy dziecko rozumie sytuację i potrafi wyrazić własne zdanie.

2. Gdzie odbywa się rozmowa? (Przyjazny Pokój)

Wysłuchanie prawie nigdy nie odbywa się na sali rozpraw. Przeprowadza się je w specjalnie przygotowanym miejscu, potocznie zwanym „Niebieskim Pokojem”.

Jest to pomieszczenie, które nie kojarzy się z urzędem:

• Są tam zabawki, gry, kolorowe ściany i wygodne fotele.

• Sędzia zazwyczaj nie ma na sobie togi.

• W rozmowie zawsze uczestniczy biegły psycholog, który dba o to, by dziecko czuło się bezpiecznie i by pytania były dostosowane do jego wieku.

3. Kto bierze udział w wysłuchaniu?

To najważniejszy punkt dla rodziców: Państwo nie mogą brać udziału w wysłuchaniu. Ani rodzice, ani ich adwokaci nie są obecni w pokoju. Ma to zapobiec sytuacji, w której dziecko czuje presję (tzw. konflikt lojalności) i boi się urazić mamę lub tatę swoją odpowiedzią. Z przebiegu wysłuchania sporządza się protokół, z którym rodzice mogą się później zapoznać.

4. O co pyta sędzia?

Sędzia nie zadaje pytań wprost, np. „Kogo kochasz bardziej?”. Rozmowa ma charakter swobodny. Sędzia chce dowiedzieć się:

• Jak dziecko spędza czas z każdym z rodziców?

• Jakie ma relacje z rodzeństwem lub nowymi partnerami rodziców?

• Jakie są preferencje dziecka co do miejsca zamieszkania (ale bez zmuszania do „wyboru” rodzica)?

• Co dziecko chciałoby zmienić w swojej obecnej sytuacji?

5. Czy sędzia musi zrobić to, co chce dziecko?

Zdanie dziecka jest bardzo istotne, ale nie jest wiążące dla sądu. Sędzia bierze pod uwagę wolę małoletniego, ale zawsze filtruje ją przez pryzmat jego dobra.

Przykład: Jeśli 12-latek chce mieszkać z tatą tylko dlatego, że ten pozwala mu grać na komputerze całą noc i nie każe się uczyć, sędzia może uznać, że mimo woli dziecka, lepszym opiekunem pierwszoplanowym będzie mama.

Jak przygotować dziecko do wizyty w sądzie?

To kluczowy moment dla rodzica. Błędy popełnione na tym etapie mogą zostać wyłapane przez sędziego lub psychologa i obrócić się przeciwko Tobie.

• NIE instruuj dziecka: Nie mów: „Powiedz pani sędzi, że tata pije” lub „Powiedz, że chcesz mieszkać u mnie”. Specjaliści natychmiast wyczuwają wyuczone kwestie.

• NIE strasz sądem: Nie przedstawiaj wizyty jako kary lub przesłuchania.

• Mów prawdę w sposób neutralny: Powiedz: „Pani sędzia chce Cię poznać i dowiedzieć się, jak się czujesz. Chce, żeby dzieciom po rozwodzie rodziców żyło się jak najlepiej. Możesz tam mówić wszystko, co myślisz”.

• Zapewnij o miłości: Podkreśl, że niezależnie od tego, co dziecko powie, oboje rodzice nadal będą je kochać.

Obawiasz się, że drugie dziecko jest manipulowane przez drugiego rodzica przed wysłuchaniem? W sprawach rodzinnych kluczowe jest szybkie działanie i odpowiednie zabezpieczenie dowodów. Nasza kancelaria specjalizuje się w ochronie relacji rodzic-dziecko w trudnych procesach między rodzicami.

UMÓW SIĘ NA SPOTKANIE